Maatschappelijke Thema’s Funderend Onderwijs 2026 en 2027: Wat u moet weten voor uw Bestuursverslag
By TruVista
Maatschappelijke Thema’s Funderend Onderwijs 2026 en 2027: Duidelijkheid en veranderingen voor schoolbesturen PO en VO
Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft in een officiële brief aan de besturen in het primair (po) en voortgezet onderwijs (vo) de maatschappelijke thema’s bekendgemaakt voor de jaarverslagen van 2026 én 2027. Waar schoolbesturen voorheen jaarlijks per jaar geïnformeerd werden, kiest het ministerie er nu voor om de thema’s voor twee opeenvolgende jaren tegelijk aan te kondigen. Dit geeft onderwijsorganisaties de kans om hun administratie en verantwoording tijdig en duurzaam in te richten. In dit artikel zetten we de vijf maatschappelijke thema’s overzichtelijk voor je op een rij, lichten we de belangrijkste inhoudelijke wijzigingen toe — waaronder de overheveling van subsidie naar aanvullende bekostiging voor basisvaardigheden — en leggen we uit wat dit betekent voor het XBRL-beleidsportaal.
Waarom worden de thema’s voor 2026 én 2027 nu al bekendgemaakt?
Publieke verantwoording via het bestuursverslag is een essentieel element van goed bestuur. Om schoolbesturen de ruimte te geven hun administratieve processen vroegtijdig af te stemmen op de verwachte rapportage-eisen, stelt OCW de maatschappelijke thema’s nu voor een periode van twee jaar vast. De informatie die besturen verstrekken via het bestuursverslag en het XBRL-beleidsportaal wordt door het ministerie gebruikt voor:
- Beleidsanalyses en voortgangsrapportages.
- Informatievoorziening aan de Eerste en Tweede Kamer.
- Input voor externe wetenschappelijke en beleidsonderzoeken.
De 5 maatschappelijke thema’s voor 2026 en 2027
1. Een sterke basis voor hoge kwaliteit
Goed kunnen lezen, schrijven en rekenen, gecombineerd met digitale geletterdheid en burgerschap, vormt de kern van goed onderwijs. Met de oplevering van de nieuwe kerndoelen voor het po en de onderbouw van het vo kunnen scholen aan de slag met de actualisatie van het curriculum.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Duurzame verbetering: Hoe je in 2026 en 2027 aan de slag bent gegaan om de leerprestaties op de basisvaardigheden (in ieder geval taal en rekenen-wiskunde) duurzaam en evidence-informed te verbeteren.
- Curriculumvernieuwing: Op welke wijze de school/het bestuur het vernieuwde curriculum gefaseerd invoert binnen het onderwijsaanbod, de leermiddelen, de toetsing en de professionalisering van docenten.
Belangrijke verandering vanaf 2027: De middelen voor de verbetering van basisvaardigheden worden in 2027 omgezet van subsidie naar aanvullende bekostiging (met uitzondering van al reeds verstrekte beschikkingen). In verband met deze overheveling worden er in 2027 aanvullende vragen gesteld via het XBRL-portaal.
2. Goed en voldoende onderwijspersoneel
Goed onderwijs valt of staat met gekwalificeerd en gemotiveerd personeel. Goed werkgeverschap en een krachtig strategisch personeelsbeleid (SPB) zijn onmisbaar om leraren, schoolleiders en ondersteuners te werven én te behouden.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Welke doelen zijn gesteld voor het strategisch personeelsbeleid en professionalisering, en in hoeverre zijn deze in 2026 en 2027 bereikt?
- Welke concrete acties zijn ondernomen om voldoende en goed personeel aan te trekken en te behouden, en met welk resultaat?
3. Sociale veiligheid en gelijke behandeling
Een veilig en positief pedagogisch klimaat is een randvoorwaarde om te kunnen leren en groeien. Scholen vormen het hart van de gemeenschap waar leerlingen van diverse achtergronden elkaar ontmoeten en gelijke kansen horen te krijgen.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Een verantwoording over hoe het schoolbestuur actief bijdraagt aan een vrij, veilig en inclusief schoolklimaat en de borging van gelijke kansen voor alle leerlingen.
4. Informatiebeveiliging en privacy (nieuw specifiek uitgevraagd per 2026)
Digitalisering in het onderwijs brengt verplichtingen met zich mee op het gebied van privacy en cyberveiligheid. Het Normenkader Informatiebeveiliging en Privacy (IBP) voor het Funderend Onderwijs dient als leidraad. Schoolbesturen moeten in 2027 een implementatieplan hebben en in 2030 volledig voldoen aan alle maatregelen.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Reflectie op risico’s en acties rondom digitale veiligheid en ICT-vernieuwingen.
- Beleid en acties ten aanzien van privacy en het afhandelen/voorkomen van datalekken.
Let op: Vermeld wegens de digitale veiligheid geen specifieke kwetsbaarheden die kwaadwillenden zouden kunnen misbruiken.
5. De Banenafspraak
De maatschappelijke opdracht om banen te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (zoals alumni uit het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs) blijft actueel. Het funderend onderwijs heeft de afgesproken doelen nog niet volledig behaald.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Welk beleid en welke concrete acties zijn ingezet om arbeidsplaatsen te realiseren in het kader van de Banenafspraak, en wat zijn de behaalde resultaten?
Verantwoording via het XBRL-beleidsportaal
Naast de tekstuele verantwoording in het bestuursverslag vraagt OCW om specifieke uitvragen te beantwoorden via het XBRL-beleidsportaal. Dit betreft de volgende onderwerpen:
- Strategisch Personeelsbeleid (PO/VO)
- Informatiebeveiliging en privacy (PO/VO) (Nieuw vanaf 2026)
- Banenafspraak (PO/VO)
- Werkdrukmiddelen (VO)
- Onderwijskansenregeling (VO)
- Aanvullende bekostiging verbetering Basisvaardigheden (PO/VO) (Alleen in 2027)
U mag rapporteren op basis van de bij u reeds beschikbare informatie. Het doel is dat de verantwoording aansluit bij uw eigen administratieve processen.