Maatschappelijke thema’s jaarverslag 2027: Nieuwe verantwoordingsplicht voor Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs
By TruVista
Maatschappelijke Thema’s Funderend Onderwijs 2026 en 2027: Duidelijkheid en veranderingen voor schoolbesturen PO en VO
Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de maatschappelijke thema’s bekendgemaakt voor het jaarverslag 2027 van samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Waar voorheen enkel schoolbesturen verplicht rapporteerden over deze thema’s, geldt deze verantwoordingsplicht vanaf verslagjaar 2027 ook voor alle samenwerkingsverbanden in het primair en voortgezet onderwijs. Het doel: gelijke transparantie bieden aan alle belanghebbenden in en rondom het funderend onderwijs.
In dit artikel zetten we op een rij wat deze verplichting inhoudt, voor wanneer het jaarverslag openbaar moet zijn en over welke vier maatschappelijke thema’s samenwerkingsverbanden zich moeten verantwoorden.
Waarom worden samenwerkingsverbanden nu ook aangeschreven?
Het bestuursverslag is een essentieel instrument voor maatschappelijke verantwoording en goed bestuur. Aangezien samenwerkingsverbanden een sleutelrol vervullen binnen het onderwijsbestel, vindt het ministerie van OCW het van belang dat zij dezelfde verantwoordingsinformatie verstrekken als de individuele schoolbesturen. De informatie die samenwerkingsverbanden aanleveren, gebruikt OCW voor:
- Beleidsanalyses en voortgangsrapportages.
- Informatievoorziening aan de Eerste en Tweede Kamer.
- Input voor externe wetenschappelijke en beleidsonderzoeken.
Daarnaast benadrukt het ministerie dat deze verantwoordingsinformatie een waardevolle basis vormt voor de maatschappelijke dialoog met regionale partners (zoals gemeenten, scholen en jeugdhulp).
Belangrijke deadline: Verslagjaar 2027
De verplichting gaat in vanaf het verslagjaar 2027. Dit betekent dat het jaarverslag inclusief de maatschappelijke thema’s uiterlijk voor 1 juli 2028 openbaar gemaakt moet worden. Voor het jaarverslag van 2026 is rapportage over deze thema’s voor samenwerkingsverbanden dus nog niet verplicht.
De 4 maatschappelijke thema’s voor 2026 en 2027
1. Een sterke basis voor hoge kwaliteit
Voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, is een thuisnabij en kwalitatief goed ondersteuningsaanbod cruciaal. Het samenwerkingsverband speelt daarnaast een belangrijke stimulerende rol in de landelijke beweging naar inclusief onderwijs.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Dekkend aanbod: Hoe u er in 2027 voor zorgt dat er binnen de regio een kwalitatief goed en dekkend ondersteuningsaanbod wordt gerealiseerd.
- Inclusief onderwijs: Hoe u de beweging naar inclusief onderwijs binnen het samenwerkingsverband in 2027 heeft gestimuleerd en opgepakt, en wat de plannen hiervoor zijn voor de toekomst.
2. Goed en voldoende onderwijspersoneel
Een sterk strategisch personeelsbeleid (SPB) draagt direct bij aan de kwaliteit van de onderwijsondersteuning en de uitvoering van de wettelijke taken van het samenwerkingsverband.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Welke doelen zijn gesteld voor het strategisch personeelsbeleid en professionalisering, en in hoeverre zijn deze in 2026 en 2027 bereikt?
- Welke concrete acties zijn ondernomen om voldoende en goed personeel aan te trekken en te behouden, en met welk resultaat?
Let op: Dit betreft uitsluitend het eigen personeel van het samenwerkingsverband (zoals consulenten, beleidsmedewerkers en directie), en niet het personeel op de scholen. Schoolbesturen verantwoorden zich hierover afzonderlijk.
3. Informatiebeveiliging en privacy
Samenwerkingsverbanden verwerken veelvuldig gevoelige persoonsgegevens en ondersteuningsbehoeften van leerlingen. Ze dragen de volle verantwoordelijkheid om dit veilig en conform wet- en regelgeving te doen. Het Normenkader Informatiebeveiliging en Privacy (IBP) Funderend Onderwijs dient hierbij als richtlijn.
Samenwerkingsverbanden moeten in 2027 beschikken over een goedgekeurd plan om het IBP-normenkader te implementeren en in 2030 voldoen aan volwassenheidsniveau 3 van de normen uit het kader.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Transparantie over genomen acties ten aanzien van informatiebeveiliging (bijv. ICT-vernieuwingen) en privacy (bijv. beleid of het oplossen van datalekken).
Let op: Vermeld wegens de digitale veiligheid geen specifieke kwetsbaarheden die kwaadwillenden zouden kunnen misbruiken.
4. De Banenafspraak
De landelijke afspraak om extra werkplekken te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (zoals alumni uit het praktijkonderwijs en vso) geldt voor de gehele onderwijssector.
Wat vraagt OCW in het bestuursverslag?
- Een verantwoording over het beleid en de concrete acties die het samenwerkingsverband heeft ingezet om banen in het kader van de Banenafspraak te realiseren, inclusief de behaalde resultaten.
U mag rapporteren op basis van de bij u reeds beschikbare informatie. Het doel is dat de verantwoording aansluit bij uw eigen administratieve processen.